Wij zoeken een dak

Wij zoeken een dak

Wil je samen met anderen een zonnedak opzetten?  De deelnemers investeren dan geld in het zonnedak en krijgen de netto-opbrengst uitgekeerd in de vorm van geld. Bij een postcoderoosproject krijgen ze extra opbrengst door een vermindering van de energiebelasting op de eigen elektriciteitsrekening. Kan je opgewekte stroom (deels) in het onderliggende gebouw gebruiken? Je kan hier eventueel afspraken over maken met de gebouwgebruiker. De stroom die niet in het onderliggende gebouw gebruikt wordt, die lever je aan het net.

Geschikt dak

Als eerste moet je een geschikt dak vinden. Geschikt betekent hier onder meer:

  • Voldoende draagkracht van het dak voor het dragen van een grote PV-installatie;

  • Op een geschikte locatie qua instraling van de zon (geen grote schaduwen, goede oriëntatie t.o.v. de zon); Op deze website kun je nagaan of je dak geschikt is voor zonnepanelen qua locatie en zonnestraling;

  • Een dak dat goed onderhouden of recent gerenoveerd is, zodat groot onderhoud binnen afzienbare tijd niet te verwachten is;

  • Redelijk toegankelijk voor onderhoud;

  • Bij postcoderoosprojecten: voldoende deelnemers in het relevante postcodegebied;

  • Dat het dak groot genoeg is: collectieve zonnedakprojecten hebben een bepaalde grootte nodig om de beheerskosten te kunnen dekken; dit hangt ook af van de vraag of je zelf het project beheert of het uitbesteedt aan een commerciële partij. Reken op zijn minst met 100 panelen voor een kleiner project in eigen beheer. Hou ook rekening met een vrije strook rondom de geplaatste zonnepanelen als er geen voldoende hoog hek/opstaande dakrand is (veiligheidszone i.v.m. ARBO-eisen: regels over werken op hoogte: kijk hier).

  • Ook weer niet te groot: als je meer dan een bepaald aantal deelnemers nodig hebt, kan je onder toezicht van de AFM komen te staan. Daarvoor gelden bepaalde eisen. Zie hierna.

Kijk in de dakenbank033 of je een geschikt dak kunt vinden in je eigen omgeving.

Voorbereiding

Je hebt bij een collectief zonnedakproject met allerlei regels te maken. Het opzetten van een collectief zonnedakproject vergt daarom een goede voorbereiding die tijd kost. Lees je goed in en besteed er voldoende tijd aan.

Het is ook erg belangrijk om een goed doordachte business case te maken, waarin je met name de financiële kant goed uitzoekt (verwachte opbrengsten en verwachte kosten). Hou rekening met een vergoeding aan de dak-eigenaar en wat er gebeurt na afloop van het project met de kosten van verwijderen van de installatie. Omvormers moeten vaak halverwege de projectduur vervangen worden. Hou rekening met de kosten van vervanging.

Vanwege de lange looptijd van het project (meestal 15-20 jaar) en de te maken – per definitie onzekere – aannames (over zonneschijn, maar ook veranderende regelgeving) is het belangrijk hier goed over na te denken en met name te kijken naar wat er gebeurt als de opbrengst tegenvalt of je onverwacht hoge kosten hebt (zoals bijv. door het uitvallen van omvormers gedurende de looptijd van het project of de kosten van verwijdering van de installatie bij groot dak-onderhoud). Denk ook aan het verzekeren van je aansprakelijkheid (bijv. als er brand ontstaat in het onderliggende gebouw bij kortsluiting in de installatie) en/of bij schade aan de installatie door wind, of brand in het onderliggende gebouw. Overleg met een assurantieadviseur. Wordt het project beheerd door vrijwilligers, dan kan je mogelijk gebruik maken van de vrijwilligersverzekering van de gemeente voor zaken als bestuursaansprakelijkheid; kijk hier.

Daarnaast moet je je verdiepen in de juridische vormgeving van je project (welke rechtsvorm gebruik je – vaak de coöperatie -, op welke juridische basis leg je het zonnedak op het dak van een ander – huurovereenkomst, opstalrecht, - hoe ziet het bestuur van de rechtsvorm eruit – participatie deelnemers of alleen een commerciële partij). Voor het oprichten van een coöperatie en voor het vestigen van een opstalrecht heb je een notaris nodig.

Business case

Voor een goede business case is het essentieel naar de fiscale en subsidiekant te kijken. Grofweg zijn er twee modellen voor collectieve zonnedaken:

  • Postcoderoosproject: kijk voor info hierover hier. Aangekondigd is dat de bestaande regels opnieuw worden bekeken (info). Kort gezegd komt het er op dit moment op neer dat je jouw aandeel in de opgewekte stroom kunt verrekenen met de energiebelasting op je eigen energienota. Let op: de energieleverancier van de deelnemer moet hieraan meewerken. Overweeg afspraken te maken met de belangrijkste energieleveranciers van je verwachte deelnemers.

  • SDE+ subsidie: dit is een subsidie van de rijksoverheid die in principe voor de duur van het project wordt toegekend (info). De subsidie komt terecht bij het project en maakt onderdeel uit van de netto-opbrengst.

Kijk ook hier voor nuttige informatie over de verschillende soorten projecten.

Vergeet ook niet goed te kijken naar de kosten voor een netaansluiting; je hebt meestal een grootverbruikersaansluiting nodig; de aanlegkosten hiervan kunnen de opbrengst van je project negatief beïnvloeden. Het kan tijd kosten om dit te plannen en aan te leggen. Kijk hier voor meer algemene informatie. Neem tijdig contact op met de netbeheerder (Stedin). Contactpersoon Stedin voor Amersfoort: Theo Oostendorp (theo.oostendorp@stedin.net).

Je verkoopt je stroom aan een energieleverancier waarmee je een leveringscontract sluit. Je hebt ook een erkend meetbedrijf nodig dat de geleverde stroom registreert en die hierover officiële verklaringen afgeeft. Deze heb je nodig voor de afrekening met de afnemer van je opgewekte stroom en de overheid (i.v.m. subsidies).  Aan het inhuren van een meetbedrijf zijn kosten verbonden die je mee moet nemen in je business case. Zie hier een lijst met erkende meetbedrijven.

Realiseer je dat je een project voor tenminste 15 jaar opzet. Je zult ook goed moeten kijken naar hoe je je project beheert gedurende deze periode, wie de administratie voert en wat er gebeurt met de zonnepanelen na bijvoorbeeld 15 jaar. 

Heel veel nuttige informatie (waaronder handboeken, voorbeeld contracten, rekentools) kun je vinden bij hieropgewekt.nl

Er zijn ook partijen die collectieve zonnedakprojecten opzetten en onderhouden voor anderen. Deze nemen je veel werk uit handen. Dit kost natuurlijk ook geld en dat moet door de deelnemers worden betaald. Het vermindert dus de opbrengst van het project voor de deelnemers en beïnvloedt dus de business case. Verder moet je goed kijken hoe je verder kunt gaan als zo’n partij onverhoopt stopt (bijv. door faillissement). Denk ook goed na over wie de uiteindelijke zeggenschap in het project moet hebben (de vergadering van deelnemers of het bestuur/de commerciële partij).

AFM-vergunning of meldplicht?

Let op: als je een zonnedakproject opzet en op grotere schaal aanbiedt aan derden (i.h.a. aan 100 consumenten of meer), kan je een vergunning nodig hebben van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of geldt er een meldingsplicht. Kijk op de website van de AFM. Raadpleeg bij twijfel een gespecialiseerde advocaat.

Ervaringen delen

Het eerste grotere collectieve zonnedakproject in Amersfoort is de Coöperatie Eemstroom Zonneberg UA. Het bestuur van deze Coöperatie is graag bereid om vragen van initiatiefnemers van nieuwe projecten te beantwoorden. Kijk hier voor de website en contactinformatie.